روزنامه همشهری نوشت: طی یکی دو سال اخیر، تیراژ کتابهای عمومی چنان افت کرده که حتی ناشران شناخته شده هم از تیراژهای 2هزار نسخهای و هزار نسخهای به 500نسخه، 300نسخه و حتی 200نسخه رسیدهاند. این در حالی است که در 2دهه گذشته شمارگان معمول و متعارف کتاب 3هزار نسخه بود و در بدترین وضعیت، ناشران، کتابهای داستان و رمان نویسندگان کمتر شناخته شده را تا 2هزارنسخه منتشر میکردند.
طی یکی دو سال اخیر، بهویژه در ماههای نخستین سال 1400تیراژ کتابها به 500و 300نسخه رسیده و شگفت اینکه همین تیراژ اندک نیز به دشواری به چاپهای بعدی میرسد؛ گرچه گرانی کاغذ هم در این میان بیتأثیر نبوده است.
محمد عزیزی، مدیر نشر روزگار با بیان این مطلب و اشاره به اینکه عوامل مختلفی در کاهش تیراژ کتاب تأثیرگذار بوده است به همشهری گفت: «در گذشته باوجود اینکه جمعیت کشور کمتر بود و افراد سواد کمتری داشتند، اما هم تعداد کتابخوانها و هم تیراژ کتابها بالا و بیشتر از امروز بود. اکنون اگرچه بیشتر افراد تحصیلکرده و دانشگاهی هستند و جمعیت هم افزایش یافته، اما برعکس تیراژ کتابها بهشدت افت دارد و کمتر شده است. در این کاهش عوامل مختلفی دخیل هستند. یکی از این عوامل افزایش قیمت کاغذ بهویژه در ماههای اخیر بوده است که تأثیر بسزایی در کاهش تیراژ کتاب دارد.
تأثیر فقر و فقدان کار فرهنگی
عزیزی مشکلات اقتصادی و فقدان فرهنگسازی را هم در کاهش تیراژ کتابها مؤثر میداند؛ «مسئله دیگری که موجب شده تا تیراژ کتاب در کشور کاهش یابد فقری است که دامنگیر مردم شده است. در گذشته مردم بخشی از درآمد خود را به خرید کتاب اختصاص میدادند، اما با گرانیهای موجود و افزایش قیمتها، بهویژه در چند سال اخیر مردم دیگر توانایی خرید کتاب را ندارند و بیشتر درآمدشان صرف هزینههای اولیه زندگی و مایحتاج عمومی میشود. اگر هم مردم کتابی را مطالعه کنند اغلب سراغ نسخههای دیجیتال میروند که ارزانتر و کمهزینهتر است.
سومین دلیل کاهش تیراژ کتاب هم به ناآگاهی مردم نسبت به لذت کتاب خواندن بازمیگردد. متأسفانه هیچ نوع فرهنگسازی در راستای کتاب و کتابخوانی در جامعه ما صورت نمیگیرد و رسانهها، بهویژه صدا و سیما اقدام خاص و ملموسی در این زمینه انجام نمیدهد.
