ایرنا، ۱۴۰۴/۰۷/۱۶
شهرستان سامان چهارمحال و بختیاری با ظرفیتهای طبیعی، تاریخی و فرهنگی بینظیر خود پتانسیل تبدیل شدن به یکی از قطبهای مهم گردشگری کشور را دارد با این حال به عقیده برخی از کارشناسان نبود طرح جامع ، سبب شده تا تحقق گردشگری پایدار در این منطقه با چالشهایی روبرو شود.
شهرستان سامان واقع در شمال چهارمحال و بختیاری یکی از زیباترین و سرسبزترین مناطق گردشگری ایران است که در حاشیه زایندهرود آرمیده و با طبیعت سبز و چشماندازهای آن، همه ساله میزبان گردشگران است.
وجود باغات گردو، بادام و هلو ، سبب شده تا این شهرستان را نگین سبز زایندهرود بنامند. سامان علاوهبر زیباییهای طبیعی، از غنای فرهنگی و تاریخی قابل توجهی برخوردار است.
آثار و بناهای تاریخی همچون پل زمانخان که یادگار دوران صفویه است و روستاهای دالانی و کهن مانند یاسهچای هر یک بخشی از هویت تاریخی این سرزمین را روایت میکند.
ترکیب معماری سنتی با طبیعت زنده، روحی خاص به فضاهای گردشگری این منطقه بخشیده است جایی که گردشگر نه تنها به تماشای طبیعت میرود بلکه تاریخ و فرهنگ بومی را نیز لمس میکند.
از سوی دیگر، وجود رودخانه زایندهرود که همچون شریان حیاتی در دل شهرستان جریان دارد، علاوهبر زیبایی طبیعی، نقش مهمی در شکلگیری هویت فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی این منطقه ایفا کرده است.
رفتینگ در زایندهرود، اطراق در طبیعت سبز و اقامت در بومگردیهای سنتی سامان، تجربههایی است که گردشگران را با حس واقعی زندگی روستایی و آرامش زاگرس آشنا میکند.
بیشک با شناخت دقیق جاذبهها، ظرفیتها و چالشهای موجود، میتوان گامی در جهت معرفی بهتر سامان و توسعه گردشگری مسوولانه و پایدار در بهشت کوچک ایران برداشت.
آخرین وضعیت بخش گردشگری سامان
معاون گردشگری ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی چهارمحال و بختیاری در خصوص آخرین وضعیت زیرساختهای گردشگری شهرستان سامان به خبرنگار ایرنا گفت: یکی از مهمترین ظرفیتهای گردشگری این شهرستان وجود ۱۶۰ کیلومتر ساحل زایندهرود است که جدای از مناظر چشمنواز و طبیعت بکری که ایجاد کرده فرصتی منحصربهفرد برای رونق قایقرانی و رفتینگ فراهم آورده است.
هادی قاسمی نافچی افزود: شهرستان سامان قطب تولید بادام آبی در کشور است و وجود باغات بادام، گردو و هلو از ظرفیتهای کشاورزی و باغی شهرستان است که طی سالهای گذشته در رونق گردشگری منطقه موثر واقع شده است.
وی تصریح کرد: در کنار ظرفیتهای طبیعی، جاذبههای تاریخی نظیر پل زمانخان، روستاهای یاسهچای و سوادجان و شهر هوره برای هر گردشگری جذاب است.
معاون گردشگری ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی چهارمحال و بختیاری از ورود بیش از ۴۳ هزار گردشگر به استان در نیمه نخست امسال خبر داد و گفت: بیشترین حجم گردشگر ورودی به استان مربوط به شهرستان سامان بود.
قاسمی به زیرساختهای گردشگری منطقه نیز اشاره کرد و گفت: اگرچه راه ریلی و هوایی در این منطقه از استان وجود ندارد اما به لحاظ زیرساخت جاده زمینی وضعیت بدی ندارد و جادههایی نظیر باباپیراحمد به بن و یا جاده سامان به قراقوش ظرفیت خوبی را در این بخش ایجاد کرده است.
وی با اشاره به بیش از ۲۰ مورد تاسیسات گردشگری در این شهرستان اظهار داشت: علاوهبر تاسیسات موجود نظیر فضاهای اقامتی و اقامتگاههای بومگردی، پنج اقامتگاه بومگردی، سه هتل و سه مجتمع گردشگری در این شهرستان در دست احداث است.
معاون گردشگری ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی چهارمحال و بختیاری افزود: به لحاظ سرویس بهداشتی نیز در این شهرستان به نسبت سایر نقاط تعداد بیشتری ایجاد شده است.
قاسمی چالش جدی کنونی حوزه گردشگری شهرستان سامان را باغات گردشگری عنوان کرد و گفت: اگر بین دستگاههای مرتبط برای رفع مشکل اعطای مجوز به این مراکز گردشگری همکاری و همافزایی شود، این چالش نیز از میان برداشته میشود.
وی فرهنگ گردشگرپذیری را از نقاط قوت بخش گردشگری استان از جمله شهرستان سامان برشمرد و افزود: هم مردم، هم باغداران و هم مسوولان محلی شهرستان همراهی و مشارکت خوبی در جذب گردشگر و میزبانی شایسته از مسافران دارند.
اقامتگاههای بومگردی؛ فرصتی برای رونق گردشگری
چهارمحال و بختیاری ۷۹ واحد اقامتگاه بومگردی دارد که تعداد زیادی از این اقامتگاهها در شهرستان سامان واقع شده است.
یکی از فعالان اقامتگاههای بومگردی شهرستان سامان در گفتوگو با خبرنگار ایرنا گفت: اقامتگاههای بومگردی فرصت خوبی را برای رونق کسب و کارهای حوزه گردشگری فراهم کرده است و در فصل تابستان به سبب شرایط آب و هوایی که مسافر بیشتری به این منطقه وارد میشود به نسبت دیگر ایام سال با استقبال بهتر گردشگران روبرو میشود.
آرش رحیمی افزود: با این وجود به نسبت مسافر و گردشگری که وارد شهرستان میشود از اقامتگاهها استقبال خوبی انجام نمیگیرد و گردشگران بیشتر ترجیح میدهند در باغات شبگذرانی کنند تا اینکه وارد اقامتگاههای بومگردی شوند.
وی تصریح کرد: برخی از گردشگران ترجیح میدهند هزینهای بابت اسکان ندهند و سفر ارزانتری داشته باشند در حالی که ورود بخش زیادی از گردشگران به باغات و طبیعت شهرستان میتواند برای محیطزیست و منابع طبیعی خطرآفرین باشد.
این فعال گردشگری هزینه ورود و اسکان هر نفر برای یک شبانهروز در اقامتگاههای بومگردی را سه میلیون ریال اعلام کرد و گفت: اقامت در واحدهای بومگردی نه تنها به لحاظ اقتصادی برای گردشگران به صرفه است بلکه هم امنیت آنها را تامین میکند و هم گردشگران میتوانند تجربه زیست در خانههای سنتی و محلی را تجربه کنند.
رحیمی یادآور شد: انتظار میرود در خصوص فرهنگسازی استفاده از اقامتگاههای گردشگری بیش از پیش اقدام شود و مدیریت بهتری را در این رابطه شاهد باشیم.
تاثیر مطلوب گردشگری بر زندگی مردم
مردمان این دیار به مهماننوازی، سادگی و پیوند عمیق با زمین و آب شهره هستند. فعالیتهای اقتصادی در منطقه همچون باغداری، صنایعدستی و گردشگری نشاندهنده رابطه دیرینه و هماهنگ آنها با محیط زیست است.
در سالهای اخیر با توجه به گردشگری داخلی و توسعه زیرساختهای محلی، سامان به یکی از مقاصد پرطرفدار گردشگران در استان و حتی در کشور تبدیل شده است و این موضوع در معیشت مردم منطقه نیز تاثیرات مطلوبی به همراه داشته است.
یکی از اهالی این شهرستان در گفتوگو با خبرنگار ایرنا گفت: شهرستان سامان در حدود ۲۰ سال گذشته بیشتر به مانند یک منطقه بنبستی بود که مردم بیشتر به امور باغداری میپرداختند اما در سالهای اخیر با گسترش راههای ارتباطی، تبلیغات و ورود حجم بالایی از گردشگر به شهرستان، سامان به یکی از قطبهای مهم گردشگری استان تبدیل شده است که در فصل تابستان از بسیاری از نقاط کشور میزبان گردشگر هستیم.
ابوذر درخشان افزود: با ورود گردشگر به شهرستان و اجرای طرحهای گردشگری بسیاری از جوانان منطقه که برای یافتن شغل به خارج از استان مهاجرت میکردند، اکنون در شهرستان خود مشغول کسب و کار هستند و با ایجاد اقامتگاه بومگردی، باغ گردشگری، فروش صنایعدستی و محصولات باغی و راهاندازی باشگاه رفتینگ در کنار خانواده خود نان حلال کسب کرده و امرار معاش میکنند.
وی تصریح کرد: توسعه گردشگری در منطقه منجر به افزایش قیمت زمینهای مردم نیز شده و این موضوع در بهبود معیشت آنها نیز اثرگذار بوده است.
این شهروند سامانی تصریح کرد: مردم شهرستان سالهاست که با مهماننوازی خود، میزبان خوبی برای گردشگران بودهاند اما انتظار ما اینست که گردشگران در حفظ محیط زیست و باغات کشاورزی اهتمام بیشتری داشته باشند و کمک کنند تا طبیعت بکر سامان حفظ و این میراث به آیندگان نیز منتقل شود.
نبود طرح جامع حلفقه مفقوده گردشگری سامان
با این وجود به عقیده برخی از کارشناسان، گردشگری حاکم بر شهرستان سامان بیش از آنکه مبتنی بر گردشگری پایدار باشد، به نوعی گردشگری انبوه است که میطلبد در خصوص اصلاح این روند برنامهریزی جامع انجام گیرد تا توسعه گردشگری در سامان تنها به نمایش جاذبههای طبیعی محدود نشود بلکه با نگاهی جامع و پایدار ضمن ایجاد اشتغال پایدار و رونق اقتصادی برای مردم منطقه، محیط زیست و منابع طبیعی منطقه نیز حفظ شود.
یک کارشناس گردشگری در همین خصوص به خبرنگار ایرنا گفت: به سبب اینکه طرح جامع و راهبردی گردشگری برای قطب گردشگری سامان تدوین و اجرا نشده از همین رو ظرفیتهای این منطقه به طور کامل در جنپهت رشد و توسعه آن بهرهگیری نشده است.
مرتضی محمدیان افزود: در قالب این طرح جامع، همه ظرفیتهای منطقه شناسایی و بر اساس آن برنامهریزی برای ایجاد تاسیسات گردشگری، راهاندازی کسب و کارهای مرتبط با این حوزه، ایجاد کمپ و همچنین حفظ محیطزیست و محیط طبیعی منطقه انجام میگیرد.
وی با بیان اینکه صنعت گردشگری سامان در حال حاضر به صورت انفرادی و بیبرنامه فعال است تصریح کرد: بیشک باید گفت با توجه به تعداد گردشگر ورودی، سامان مهمترین قطب گردشگری استان به شمار میرود که در طول سالهای گذشته هیچ برنامه جامعی برای ساماندهی صنعت گردشگری در این منطقه ارائه نشده است.
این کارشناس گردشگری ادامه داد: یکی از چالشهای توسعه گردشگری در شهرستان سامان، حرائم مربوط به جاده، رودخانه و باغات است در حالی که اگر برنامه جامع گردشگری برای این منطقه طبق توپوگرافی، ظرفیتها و محدودیتهای موجود تدوین و به تصویب هیات وزیران برسد متناسب با شرایط موجود حریمها تعیین و محدودیتهای کنونی از میان برداشته میشود.
محمدیان افزود: در نبود یک برنامه جامع با توجه ورود حجم بالایی از گردشگران به این منطقه آن هم در محدوده زمانی فشرده باید گفت آنچه در این شهرستان شکل گرفته؛ گردشگری انبوه است و با گردشگری پایدار فاصله دارد.
وی در توضیح گردشگری انبوه تصریح کرد: در گردشگری انبوه شاهد ورود بیضابطه گردشگران به یک منطقه هستیم و چون مدیریت شده و آگاهانه نیست منجر به آسیب به محیطزیست، انباشت پسماند در محیط و آلودگی رودخانه میشود.
این کارشناس گردشگری ادامه داد: این وضعیت نه تنها بر محیط فشار وارد میکند بلکه از سوی دیگر از آنجا که امکانات و خدمات مناسب نظیر سرویس بهداشتی در منطقه تامین نشده است نارضایتی گردشگران را هم به دنبال دارد.
محمدیان تدوین طرح جامع را راهکار اساسی ساماندهی گردشگری سامان عنوان کرد و گفت: لازم است در ابتدا مطالعات کارشناسی شده انجام گیرد، سپس مشاور طرح آن را بررسی و در نهایت طرح در مراجعی نظیر هیات وزیران تصویب و به همه دستگاهها ابلاغ شود و به طور واحد ملاک عمل هرگونه فعالیت گردشگری در منطقه قرار گیرد.
