کشف ۲۴ محوطه پارینه‌سنگی در خراسان شمالی

ایرنا ۱۴۰۴/۱۰/۱۲

دشت اسفراین و صفی‌آباد که سال‌ها خاموشی تاریخ را در دل خود پنهان کرده بودند، این‌بار با کشف ۲۴ محوطه پارینه‌سنگی به سخن درآمدند؛ یافته‌هایی که حضور جوامع شکارورز را از پلئیستوسن میانی تا آغاز هولوسن در خراسان‌شمالی آشکار و جایگاه این سرزمین را در مطالعات پیش‌تاریخ ایران پررنگ‌تر می‌کند.

به گزارش ایرنا، در پهنه‌ پهناور خراسان شمالی، تاریخ بار دیگر پرده از رازهای نهفته‌ی خود برداشت و

پژوهش‌های تازه‌ی باستان‌شناسان به کشف ۲۴ محوطه‌ی پارینه‌سنگی انجامید.

یافته‌هایی که همچون ستاره‌هایی در آسمان دانش تاریخ می‌درخشند و مسیر حضور انسان‌های نخستین در این سرزمین را روشن می‌سازند.

گذرگاه انسان‌های نخستین

خراسان شمالی به سبب جایگاه جغرافیایی ویژه‌اش، همواره دروازه‌ای میان فلات ایران و دشت‌های آسیای مرکزی بوده است و این گذرگاه، هزاران سال پیش، میزبان گروه‌های شکارورز و گردآورنده‌ای بود که در جست‌وجوی آب، غذا و سرپناه، رد پای خود را بر خاک این دشت‌ها برجای گذاشتند.

اکنون پس از قرن‌ها سکوت، خاک اسفراین و صفی‌آباد زبان گشوده و از حضور آن جوامع پرده برداشته است.

در میان این محوطه‌ها، پنج مکان با شواهدی از پارینه‌سنگی قدیم و ابزارهای سنگی ساطورمانند متعلق به دوره‌ پلئیستوسن میانی، شناسایی شده‌اند.

این ابزارها، با ویژگی‌های فنی خاص خود، یادآور مجموعه‌های کشف‌رود هستند؛ گویی انسان‌های نخستین در این سرزمین، همانند همتایان خود در دیگر نقاط شمال شرق ایران به ساخت ابزارهایی برای شکار و بقا پرداخته‌اند.

اوج شکوفایی در پارینه‌سنگی میانی

اما داستان تنها به اینجا ختم نمی‌شود و در دوره‌ی پارینه‌سنگی میانی، شمار محوطه‌ها به ۱۳ مورد افزایش یافته است به گونه ای که حضور صنایع لوالوا در این مکان‌ها، پیوندی روشن میان اسفراین و دیگر محوطه‌های شناخته‌شده‌ی فلات مرکزی و شمال شرق ایران برقرار می‌کند.

این ارتباط نشانگر شبکه‌ای گسترده از تعاملات انسانی است؛ شبکه‌ای که از دل تاریخ برمی‌خیزد و از هم‌زیستی و هم‌پیمانی گروه‌های انسانی حکایت دارد.

یافته‌ها تنها به گذشته‌های دور محدود نیستند. یک محوطه‌ی پارینه‌سنگی جدید و پنج محوطه‌ی فراپارینه‌سنگی نیز در این دشت‌ها شناسایی شده‌اند.

این کشفیات، همچون رشته‌ای پیوسته، تداوم حضور انسان را از پلئیستوسن میانی تا آغاز هولوسن نشان می‌دهند؛ گواهی بر آنکه دشت اسفراین و صفی‌آباد نه تنها گذرگاه، بلکه مامن و زیستگاه انسان در طول هزاران سال بوده‌اند.