آسیب به کاخ گلستان نقض صریح کنوانسیون‌های بین‌المللی است

تسنیم ۱۴۰۴/۱۲/۹

، سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی جمهوری اسلامی ایران، در مکاتبه‌ای رسمی با پروفسور خالد العنانی، مدیرکل یونسکو، ضمن اشاره به تجاوز غیرقانونی و حملات نظامی اخیر ایالات متحده آمریکا و رژیم اشغالگر قدس، این سازمان بین‌المللی را از وارد آمدن آسیب‌های جدی به یکی از ارزشمندترین میراث فرهنگی بشریت مطلع کرد.

در این نامه تصریح شده است؛ در پی حملات روز اول مارس 2026 به مناطق مسکونی، تاریخی و غیرنظامی مرکز شهر تهران، مجموعه «کاخ گلستان» ـ که در سال 2013 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است ـ در نتیجه انفجارها و امواج ناشی از آن، دچار آسیب در سازه و تزئینات بی‌نظیر خود شده است. این مجموعه به‌عنوان «میراث بشریت»، واجد ارزش جهانی برجسته است و صیانت از آن، مسئولیتی جهان‌شمول محسوب می‌شود،

 

همچنین بخش‌هایی از بازار بزرگ تهران به‌عنوان یکی از ارکان اصلی بافت تاریخی پایتخت و همجوار با کاخ گلستان، با خساراتی مواجه شده است که مستلزم ارزیابی فنی فوری و اقدامات اضطراری تثبیت و حفاظت است.

 

وزیر میراث فرهنگی در این مکاتبه با استناد به ارزیابی‌های ملی تأییدشده، این اقدامات را نقض آشکار تعهدات بین‌المللی دولت‌ها، از جمله مفاد «کنوانسیون 1972 حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان»، «کنوانسیون 1954 لاهه برای حفاظت از اموال فرهنگی در صورت مخاصمه مسلحانه و پروتکل‌های الحاقی آن» و نیز قطعنامه شماره S/RES/2347 (2017) شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره حفاظت از میراث فرهنگی جهانی دانسته است؛ قطعنامه‌ای که بر منع تخریب، آسیب یا بهره‌برداری نظامی از میراث فرهنگی تأکید صریح دارد.

 

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در ادامه این نامه و در چارچوب مأموریت ذاتی یونسکو و مسئولیت مشترک دولت‌های عضو برای پاسداری از میراث فرهنگی بشریت، جمهوری اسلامی ایران چهار مطالبه مشخص را مطرح کرده است: نخست، محکومیت رسمی این اقدامات از سوی یونسکو و درخواست از ایالات متحده آمریکا و رژیم اشغالگر قدس برای توقف فوری حملات به میراث گرانسنگ تاریخی ایران و التزام به تعهدات بین‌المللی خود؛ دوم، اعزام هیئتی کارشناسی و مستقل از سوی یونسکو در اسرع وقت برای ارزیابی دقیق میزان و نوع خسارات وارده و ارائه گزارش آن به شورای اجرایی یونسکو و کمیته بین‌الدولی کنوانسیون 1972؛ سوم، فراهم‌سازی همکاری و مساعدت فنی برای تثبیت اضطراری، مستندسازی و تدوین برنامه‌های حفاظتی مطابق با استانداردهای بین‌المللی و چهارم، فعال‌سازی سازوکارهای نظارتی و حمایتی مرتبط در چارچوب نظام میراث جهانی.