۱۴۰۵/۲/۶
تصویر کلی از وضعیت خسارات و ویرانیهای جنگ در ایران، بازتابدهنده دو روایت است. از یکسو برآوردهایی از خسارتهای سنگین و نیاز به یک دوره بازسازی بین ۲ تا ۵ سال مطرح است و از سوی دیگر، دولت از اجرای بستههای حمایتی شامل کمکهای بلاعوض، تسهیلات ودیعه مسکن و برنامههای جبرانی خبر میدهد.
برآورد اولیه دولت ایران، از حدود ۲۷۰ میلیارد دلار خسارت مستقیم و غیرمستقیم حکایت دارد. در همین حال، گزارشها نشان میدهد حدود ۱۳۸ هزار واحد غیرنظامی در این جنگ آسیب دیدهاند که بازسازی آنها دستکم به ۴۰ هزار میلیارد تومان منابع مالی نیاز دارد. بخش قابل توجهی از این خسارتها در تهران ثبت شده است.
همچنین بر اساس گزارشها حدود ۱۹ هزار وسیله نقلیه در سراسر کشور آسیب دیدهاند که پرداخت خسارت آنها، میتواند شرکتهای بیمه را در آستانه ورشکستگی قرار دهد.
به گفته عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، تا پایان فروردین ۱۴۰۵، در مجموع ۶۴۹ مورد اصابت در سطح شهر ثبت شده که به آسیب دیدن بیش از ۴۶ هزار واحد مسکونی منجر شده که از این میان ۱۴۶۰ واحد باید تخریب و نوسازی شوند. همچنین گزارش شده است که در این حوادث بیش از ۹هزار خودرو و نزدیک به ۶۰۰ موتورسیکلت دچار خسارت شدهاند.
شهرداری تهران اعلام کرده است که هزینه بازسازی واحدهای مسکونی را تقبل میکند. با این حال، سخنگوی دولت گفته است که دولت بودجه کافی برای پرداخت مستقیم و کامل هزینه بازسازی خانههای تخریبشده را در اختیار ندارد، و به همین دلیل به دنبال راهحلهای جایگزین رفتهاند.
یکی از این راهکارها، اجرای طرح «تراکم شناور» است؛ به این معنا که مالکان واحدهای آسیبدیده میتوانند با دریافت مجوز ساخت یک یا دو طبقه اضافی، از محل فروش این واحدها هزینه بازسازی را تامین کنند. در مناطق پرجمعیت و کمعرض که چنین امکانی وجود ندارد، گزینه «انتقال تراکم» مطرح شده تا مالکان بتوانند امتیاز ساختوساز خود را در نقاط دیگر شهر واگذار کنند.
از سوی دیگر دولت اعلام کرده است که قصد دارد برای جبران کسری بودجه، اموال دولتی آسیبدیده را به فروش برساند و عواید آن را صرف پرداخت خسارات کند. خزانهداری کل کشور در تاریخ ۲۹ فروردین با صدور بخشنامهای، به تمام وزارتخانهها، موسسات و شرکتهای دولتی اجازه داد تا ساختمانهای آسیبدیده از جنگ را که بازسازی آنها توجیه اقتصادی ندارد، بفروشند یا تهاتر کنند تا از این طریق منابع لازم برای جبران خسارتها تامین شود.
در خارج از تهران نیز، مسئولیت ارزیابی و پرداخت خسارتها بر عهده بنیاد مسکن گذاشته شده و شهروندان باید از طریق ثبت درخواست و طی مراحل اداری، پیگیر دریافت کمکها و آغاز بازسازی باشند.
