تخریب کامل شبستان مسجد ثبت ملی «کازرونی»

ایرنا ۱۴۰۵/۳/۹

با تخریب شبستان، بنای معاصر مسجد کازرونی ناقص شد یک کارشناس پیشکسوت میراث فرهنگی نیز به ایرنا گفت: دلیل لزوم حفظ همه عناصر این مسجد از جمله شبستان آن، تداوم معماری گذشته و دوره گذار آن از اواخر قاجار به اوایل پهلوی است که سقف‌ها از تاق و چشمه‌ای تغییر و به سقف‌های صاف تبدیل شد.

مرتضی فرشته نژاد یادآور شد: همچنین مسجد کازرونی از لحاظ معماری، گویی فرزند خلف استاد محمدرضا اصفهانی بوده که مسجد شیخ لطف الله را ساخته چرا که قبله را بسیار دقیق گردانده است و همین گردش زیبای قبله در ساخت مسجد، یکی از شاهکارهای معماری آن محسوب می شد.

 

وی تاکید کرد: مسجد کازرونی با شبستان و کل ساختار آن واجد ارزش بود و اگر شبستان تخریب شود این بنای معاصر ناقص و از ارزش ساقط خواهد شد.

 

فرشته نژاد گفت: بارها به عنوان کارشناسی که در عرصه میراث فرهنگی عمرم را گذاشته‌ام، نظرم را در رابطه با لزوم حفظ ساختار این مسجد اعلام کرده‌ام و نامه نوشته‌ام اما حرف کارشناسی به دلیل برخی مسائلی که هیات امنای مسجد پیگیری می‌کنند، شهید شد.

 

قرار بر بازسازی عین به عین با تعهدات رسمی است

 

اما معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان به ایرنا گفت: در پی آسیب‌دیدگی بخشی از شبستان مسجد کازرونی، این بنا با نظارت کارشناسی و بر اساس طرح مصوب، با هدف حفظ اصالت تاریخی و بازگرداندن ساختار آن به شکل پیشین مرمت و بازسازی خواهد شد.

 

سیدروح‌الله سیدالعسگری افزود: بخش‌هایی از شبستان مسجد، از جمله محدوده محراب و برخی قسمت‌های پشت آن، به دلیل تخریب‌های پیشین دچار آسیب جدی شده بود و در بازدیدهای کارشناسی مشخص شد که بخشی از سازه، به‌ویژه در حدود یک سوم شبستان، قابلیت استحکام بخشی و مرمت موضعی ندارد و نیازمند مداخله اساسی‌تر است.

 

وی اظهار داشت: موضوع مسجد کازرونی در چند نوبت در شورای فنی استان بررسی شده و بر اساس جمع‌بندی کارشناسان، برای بخش آسیب دیده اجازه تخریب کنترل شده و سپس بازسازی طبق ضوابط میراثی صادر شده است؛ همچنین بررسی امکان احداث زیرزمین نیز در همین چارچوب مطرح بوده و هیچ اقدامی خارج از فرآیند کارشناسی و مصوبه فنی صورت نگرفته است.

 

معاون میراث فرهنگی اصفهان با تأکید بر اینکه مسجد کازرونی یک اثر ثبت ملی است، گفت: در طرح ارائه شده، تأکید اصلی بر این بوده که قبله، ساختار شبستان، تناسبات معماری و هویت تاریخی بنا حفظ شود و هرگونه تغییر در جهت قبله، ابعاد شبستان یا اجزای اصیل بنا ممنوع است.

 

تخریب کامل شبستان مسجد ثبت‌ملی کازرونی؛ اصالت بنا نشانه گرفته شد

 

سیدالعسگری ادامه داد: طرح‌های ارائه شده از سوی هیات امنا برای بررسی به میراث فرهنگی ارائه شده اما هر طرحی که با اصول حفاظتی، ضوابط ثبتی و ملاحظات معماری تاریخی مغایرت داشته باشد مورد تأیید قرار نمی‌گیرد. در همین راستا، چندین بار اشکالات طرح‌ها به متولیان اعلام شده و خواسته شده طرحی منطبق با اصول فنی و میراثی ارائه شود.

 

وی تصریح کرد: آنچه برای میراث فرهنگی اهمیت دارد، بازگرداندن بنا به اصالت تاریخی آن است؛ به همین دلیل نظارت کارشناسان میراث فرهنگی در تمام مراحل اجرا ضروری خواهد بود تا از هرگونه تغییر ناهماهنگ در قبله شبستان و عناصر معماری آن جلوگیری شود.

 

معاون میراث فرهنگی اصفهان با اشاره به حساسیت موضوع افزود: در این روند تلاش شده است همزمان با صیانت از ارزش‌های تاریخی مسجد، مداخلات اجرایی نیز در چارچوب قانونی و با کمترین آسیب به هویت بنا انجام شود.

 

معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان گفت: در چارچوب بررسی‌های کارشناسی، تصمیم‌ها به گونه‌ای اتخاذ شده است که بخش‌های آسیب دیده به‌ویژه در محدوده شبستان پس از انجام مداخلات ضروری دوباره مطابق اصول معماری و هویتی بنا بازسازی شوند.

 

وی بیان کرد: برای جلوگیری از هرگونه انحراف از ضوابط حفاظتی، تعهدات مکتوب و محضری نیز از دستگاه‌های مسوول و هیات امنای مسجد اخذ شده است. بر همین اساس، در صورت تخطی از تعهدات اعلامی، امکان پیگیری حقوقی و شکایت مطابق روال قانونی وجود دارد.

 

به گزارش ایرنا، مسجد کازرونی یکی از مساجد معاصر اصفهان در محله عباس آباد است که به دست علی اکبر کازرونی بنا شد. این مسجد وقف نیست و در تملک خانواده کازرونی قرار دارد.

 

معماری دوره گذار و حفظ تداوم معماری گذشته در مسجد کازرونی، چرخش هنرمندانه شبستان این مسجد رو به قبله و همچنین آثار کاشی‌کاری و خطاطی آن به خط نستعلیق از ویژگی های بارز این اثر تاریخی است.

 

همچنین این مسجد بخشی از خاطره جمعی مردم اصفهان را در خود محفوظ دارد و افرادی که نماز در محراب این مسجد اقامه کرده اند افرادی چون حاج‌آقا رحیم ارباب استاد علم فقه، حاج میرزا علی آقای شیرازی از عرفای بزرگ ایران و مرحوم حاج شیخ حسن نجف‌آبادی از علمای بزرگ بوده اند.

 

همه این ویژگی ها موجب شده تا به عقیده کارشناسان این اثر واجد ارزش تاریخی و ثبت در فهرست آثار ملی باشد.