باران تهدیدی جدی برای بقایای محوطه ای تاریخی؛ «سقف موقت» نیاز فوری است

مهر ۱۴۰۵/۴/۵

اصفهان-لایه‌های خشتی ناپایدار کاوش های فاز دوم محوطه کمرزرین بدون سقف موقت رها شده‌اند و کارشناسان هشدار می‌دهند اولین بارندگی قادر است لایه های تاریخی چندصدساله را به‌طور کامل از میان ببرد.

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- کوروش دیباج: در حالی‌که آسمان اصفهان نشانه‌های آغاز نخستین بارندگی‌های پاییزی را بروز می‌دهد، محوطه فاز دوم کاوش‌های کمرزرین در وضعیتی قرار گرفته که مرز میان «نخستین ریزش باران» و «آسیب‌های غیرقابل‌جبران» را بسیار باریک کرده است.

 

بستر خشتی و اندودهای لایه‌لایه‌ای که پس از قرن‌ها از دل خاک بیرون آمده‌اند، هنوز هیچ نوع پوشش حفاظتی ندارند و اکنون کوچک‌ترین بارش می‌تواند این معماری آشکارشده را شسته و اطلاعاتی را که پس از سده‌ها پنهان‌ماندن در اختیار پژوهشگران قرار گرفته، برای همیشه از دسترس خارج کند.

 

استانداردهای کاوش می‌گوید فاصله میان کشف یک سازه خشتی تا آغاز حفاظت آن، نباید حتی به اندازه یک نوبت بارش باشد؛ زیرا خروج مصالح تاریخی از خاک، آن‌ها را وارد مرحله‌ای از ناپایداری می‌کند و هر قطره رطوبت می‌تواند روند مرمت آن‌ها را با اختلال جدی روبه‌رو سازد. با وجود این ضرورت، روند اداری و هماهنگی‌ها اجازه نداده که مهم‌ترین اقدام حفاظتی یعنی نصب سقف موقت اجرا شود.

 

باران تهدیدی جدی برای بقایای محوطه ای تاریخی؛ «سقف موقت» نیاز فوری است

 

اهمیت داده‌های به‌دست‌آمده نیز وضعیت را حساس‌تر می‌کند. کمرزرین بخشی مهم از روایت معماری و تحولات زیستی ادوار اسلامی اصفهان را بازگو می‌کند و حذف هر دیوار خشتی یا اندود چندلایه، برابر است با حذف بخشی از تاریخ ثبت‌نشده این شهر. در چنین شرایطی، تأخیر در اجرای پوشش موقت نه‌تنها خطر تخریب را بیشتر می‌کند، بلکه هزینه‌های حفاظت بعدی را به‌شدت افزایش می‌دهد.

 

در ادامه گزارش، ارزیابی‌های علی شجاعی اصفهانی، باستان‌شناس و سرپرست گروه کاوش کمر زرین درباره وضعیت لایه‌های معماری فاز دوم و ضرورت اجرای فوری پوشش موقت، و همچنین هشدارهای جدی بهنام پدرام، دکترای مرمت و باززنده‌سازی میراث معماری و عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اصفهان درباره پیامد نخستین بارش پاییزی بر داده‌های فنی و علمی این کاوش، ابعاد روشن‌تری از تهدیدهای پیش‌رو را روشن می‌کند.