چهار صندوق نمایشنامهای دو پردهای از بهرام بیضایی است که سال ۱۳۴۶نگاشته شده و زمستان همان سال در نخستین شمارهٔ جُنگِ دفترهای زمانه چاپ کرد. سال ۱۳۵۸ نمایشنامه به صورت کتاب به وسیلهٔ انتشارات روزبهان چاپ شد. سپستر انتشارات روشنگران کتاب را چاپ کرد. دردیوان نمایش نیز نسخهای بازنگری شده از این نمایشنامه آمده است. چهارصندوق جزو معدود نمایشنامه های نویسندگان ایرانی است که به به چندین زبان بین المللی تاکنون ترجمه شده است. این نمایش سیاسیترین اثر بهرام بیضایی به شمار میرود؛ به طوری که هم در قبل و هم بعد از انقلاب ممنوعالچاپ شد و هر بار پس از انتشار نخست(یک بار به سال ۱۳۴۶ و بار دیگر ۱۳۵۸) توقیف گردید. اما سرانجام این اثر با دریافت پروانهٔ رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به وسیلهٔ انتشارات روشنگران و مطالعات زنان به صورت رسمی به چاپ رسید و از آن پس بارها تجدید چاپ شده است.
در پایان کتاب این جمله از بهرام بیضایی نقل شده است: چهار کَس که با رنگهای سرخ و زرد و سبز و سیاه مشخص گردیدهاند و به ترتیب نمادی از طبقات بازاری، روشنفکر، مذهبی و توده مردم میباشند، میکوشند تا برای رهایی از تهدیدهای احتمالی، مترسکی بسازند تا ایشان را در مقابل با هر خطری حفظ نمایند. آنها مترسک را کاملا مجهز و مسلح میکنند. مترسک جان میگیرد و لب به سخن میگشاید. این امر در ابتدا باعث خشنودی هر چهار نفر آنها میگردد، غافل از این که مترسک رفته رفته بر اوضاع مسلط شده و در نهایت هژمونی خود را بر محیط حاکم میسازد. مترسک آنها را مجبور میکند تا هر یک برای خود صندوقی بسازند تا آنها را در صندوقهایشان زندانی کرده و از یکدیگر جدا نگه دارد. ولی در ادامه آنها از صندوقهایشان خارج میشوند و تصمیم میگیرند تا علیه مترسک قیام کنند. اما در نهایت این تنها سیاه است که صندوق خود را میشکند تا رو در روی مترسک بایستد و در آخر او قربانی ترس سایرین میگردد.
فرستنده : آقای علیرضا اسدبکی
